Anak tidak sah taraf tidak boleh di bin atau binti nama bapa – keputusan Mahkamah Persekutuan

Anak tidak sah taraf tidak boleh di bin atau binti nama bapa – keputusan Mahkamah Persekutuan

Mahkamah Persekutuan, dalam keputusan majoriti 4-3, memutuskan anak orang Islam yang dilahirkan di luar ikatan perkahwinan atau tidak sah taraf tidak boleh di bin atau binti dengan nama bapanya.

Panel tujuh hakim dipengerusikan Presiden Mahkamah Rayuan Datuk Rohana Yusuf membenarkan sebahagian rayuan dikemukakan Jabatan Pendaftaran Negara (JPN), ketua pengarah JPN dan kerajaan untuk mengetepikan keputusan Mahkamah Rayuan.

Mahkamah Rayuan pada 2017, memutuskan anak orang Islam yang tidak sah taraf tidak boleh menggunakan nama bapa sebaliknya perlu ‘di bin atau binti Abdullah.’

Hakim Rohana yang menyampaikan keputusan majoriti Mahkamah Persekutuan itu hari ini berkata Seksyen 13A Akta Pendaftaran Kelahiran dan Kematian 1957 (BDRA) tidak terpakai bagi pendaftaran kelahiran anak orang Melayu kerana orang Melayu tidak menggunakan nama keluarga.

Beliau berkata Seksyen 13A tidak diguna pakai dalam sistem nama orang Melayu dan tidak membolehkan anak-anak di bin atau binti dengan nama peribadi orang yang diketahui adalah bapa kepada anak itu.

Hakim Rohana, bagaimanapun mengeluarkan perintah penting bagi ketua pengarah JPN mengeluarkan ‘bin Abdullah’ daripada sijil kelahiran kanak-kanak itu dalam kes ini.

“Nama responden pertama (kanak-kanak) tanpa ‘bin Abdullah’ perlu kekal,” katanya.

Hakim Rohana berkata ketua pengarah JPN tidak boleh menggunakan fatwa Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan terhadap kanak-kanak itu  kerana tiada fatwa tentang bagaimana memberi nama pada kanak-kanak tidak sah taraf yang diwartakan di Johor.

Fatwa Kebangsaan menyatakan bahawa anak tidak sah taraf Islam hendaklah ‘dibin atau binti Abdullah.’

“Pandangan Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan atau sesuatu fatwa itu akan menjadi undang-undang di negeri Johor dan mengikat di sisi perundangan jika ia diwartakan dalam Warta Negeri selaras dengan Seksyen 49 Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Johor) 2003,” katanya.

Dalam penghakimannya, Hakim Rohana berkata ketua pengarah JPN telah bertindak secara tidak munasabah dalam menggunakan fatwa tertentu ke atas kanak-kanak itu serta ibu bapanya, dan dengan berbuat demikian, ketua pengarah JPN telah merampas kuasa Sultan Johor.

Beliau berkata ketua pengarah JPN, dalam melaksanakan pendaftran kelahiran anak-anak orang Islam, boleh merujuk dan bergantung pada Seksyen 111 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Johor) 2003 mengenai pewarisan harta pusaka.

Hakim Rohana berkata tindakan ketua pengarah JPN tidak membenarkan permohonan bapa agar kanak-kanak itu di bin dengan namanya adalah betul dari segi undang-undang.

Tiga lagi hakim iaitu Hakim Besar Malaya Tan Sri Azahar Mohamed dan Hakim-Hakim Mahkamah Persekutuan iaitu Datuk Mohd Zawawi Salleh dan Tan Sri Idrus Harun bersetuju dengan Hakim Rohana manakala Hakim Besar Sabah dan Sarawak Tan Sri David Wong Dak Wah serta Hakim-Hakim Mahkamah Persekutuan iaitu Datuk Abang Iskandar Abang Hashim dan Datuk Nallini Pathmanathan menentang.

Dalam penghakimannya, Hakim Nallini berkata Seksyen 13A terpakai dalam pendaftaran kelahiran anak-anak orang Islam yang membolehkan mereka di bin atau di binti dengan nama peribadi individu yang mengaku sebagai bapa kanak-kanak itu.

Beliau berkata BDRA adalah terpakai kepada semua orang di negara ini tanpa mengira bangsa dan agama.

Sementara itu, peguam Datuk Ikbal Salam yang mewakili Majlis Agama Islam Johor memberitahu pemberita bahawa fatwa berkaitan anak tidak sah taraf di bin atau di binti Abdullah bagi negeri Johor telah diwartakan pada 21 Mei 2018.

Beliau berkata meskipun fatwa itu telah diwartakan selepas kes tersebut bermula, namun pada masa akan datang, kedudukan seseorang individu akan jelas kerana sudah terdapat fatwa yang diwartakan di Johor yang berkaitan dengan anak tidak sah taraf.

Responden telah dilahirkan kurang enam bulan selepas pernikahan ibu bapanya, yang disifatkan sebagai anak tidak sah taraf di bawah Undang-Undang Syariah.

Ibu bapa kanak-kanak (yang identiti mereka dirahsiakan oleh mahkamah) itu memohon kepada JPN mengikut Seksyen 13 BDRA untuk kanak-kanak itu di bin dengan nama bapanya di dalam sijil kelahirannya tetapi JPN enggan menggantikannya dengan  nama bapa atas alasan kanak-kanak itu tidak sah taraf walaupun permohonan dibuat.

Ibu bapa itu kemudian memfailkan permohonan semakan kehakiman  di Mahkamah Tinggi tetapi ditolak pada 4 Ogos 2016.

Pada 25 Mei, 2017, Mahkamah Rayuan membenarkan semakan kehakiman mereka untuk mengarahkan ketua pengarah JPN menggantikan nama keluarga kanak-kanak berkenaan iaitu ‘Abdullah’ dengan nama bapa kanak-kanak itu dalam sijil kelahiran.

— BERNAMA